Nikka'nın İki Yüzü: Yoichi ile Miyagikyo Arasındaki Sessiz Diyalog

Bazı viskiler tek başına anlamlıdır. Bazıları ise ancak bir diğeriyle konuşunca gerçek rengini gösterir. Nikka'nın iki distilerisi, Yoichi ve Miyagikyo, tam da böyle bir ilişki içinde. Birini tattığımda hep öbürünü düşünürüm. Çünkü bu iki damıtıcı, aynı adamın kafasındaki farklı soruların somutlaşmış hali gibi.

Masataka Taketsuru ve Bir Adamın İki Rüyası

Masataka Taketsuru, 1918'de Glasgow'a gittiğinde Japonya'da viski yoktu. Ya da vardı ama gerçek değildi. O dönemin Japon damıtıcıları tahıl bazlı, hafif, yerel damağa uyarlanmış bir şey üretiyordu. Taketsuru ise İskoçya'nın serin havasını, turba kokusunu, uzun kışlarını, deniz rüzgarını solumak istiyordu. Longmorn ve Hazelburn distilerilerinde staj yaptı. Sonra döndü ve Japonya'da bir şey inşa etmeye karar verdi.

İlk durağı Hokkaido oldu. 1934'te Yoichi Distillery'yi kurdu. Seçim tesadüf değildi: Yoichi, Hokkaido'nun güneybatı kıyısında, Japonya'nın en soğuk ve en sert bölgelerinden birinde, denize yakın bir vadide oturuyordu. Taketsuru İskoçya'nın Highland kıyı distilerilerini hatırlatan bir iklim arıyordu. Buldu.

Miyagikyo ise bambaşka bir karar. 1969'da, kuzeyde değil ortada, iki nehrin kesiştiği sessiz bir vadide kuruldu. Sendai yakınlarında, Miyagi dağlarının kolladığı bu bölge ılımanlıydı, yumuşaktı. Neden ikinci bir distileri? Taketsuru cevabı kendisi vermişti: tek bir ifade yetmez. Viski bir cümle değil, diyalogdu.

Yoichi: Dumanın ve Tuzun Dili

Yoichi'yi ilk tattığımda hava soğuktu. Tesadüf mü, bağlam mı bilmiyorum ama o soğuk havada Yoichi'nin ağır, turbalı, tuzlu karakteri tam yerine oturdu. Distileri, Japon standartlarında alışılmadık bir yöntem kullanıyor: doğrudan kömür ateşiyle ısıtılan pot still. Bu, stili çok daha yoğun, çok daha ham ve çok daha karmaşık yapıyor.

Damağa vuran ilk his bir tuz sisi gibi. Ardından turba geliyor, ama İskoçya'daki gibi sert değil. Daha içe dönük, daha örtük. Arkasında kuru meyve notları, deri, biraz çikolata. Yoichi sizi sarıp sarmalar ama nazikçe değil, sıkıca.

"Yoichi içtiğimde hep bir balıkçı kasabasının sabahını hayal ederim. Sis henüz dağılmamış, deniz soğuk, ateş yeni yanmış."

Distilerinin kendisi de bu duyguyu destekliyor. Tuğla bacalar, eski dünya estetiği, tarihi depolar. Yoichi Single Malt, Japon viski tarihinde defalarca World Whisky Award listelerinde yer aldı. Jim Murray'in Whisky Bible'ında da üst sıralarda görünmesi sürpriz değil.

Miyagikyo: Zarafetin Sessiz Dili

Miyagikyo ise Yoichi'nin tam karşı cephesi. Buradan çıkan maltlar hafif, çiçeksi, meyve dolu. İlk bakışta daha "erişilebilir" görünüyor, ama bu bir zayıflık değil. Tersine, farklı bir ustalık gerektiriyor.

Miyagikyo'nun pot still'leri daha büyük, daha uzun boyunlu. Bu, daha az ağır yağ anlamına geliyor, daha temiz bir distilat. Fermentasyon süreleri uzun, bu da meyve esterlerini destekliyor. Armut, şeftali, bazen beyaz çiçek. Meşe tatlılığı var ama hiçbir zaman ağır değil. Finiş uzun ve ipeksi.

Miyagikyo Single Malt'ı yaz akşamlarında, açık bir pencere önünde hayal edebiliyorum. Bir fincan Darjeeling çayının yanına koysan uyar. Yoichi için aynı sahneyi kuramazsın.

Nikka, zaman zaman her iki distileriden gelen maltları Nikka From the Barrel ve Nikka Coffey Grain gibi blend veya grain viskilerinde buluşturuyor. Ama single malt olarak ayrı ayrı tattığında aralarındaki fark çok daha net ortaya çıkıyor. Sanki aynı bestecinin iki ayrı enstrüman için yazdığı iki ayrı sonat.

Bir Vizyonun Ölçüsü: İki Distileri, Tek Miras

Taketsuru, 1979'da hayatını kaybetti. Ama kurduğu sistem yaşıyor. Asahi Group, 2001'de Nikka'yı devraldı. Bununla birlikte iki distilerinin ruhu büyük ölçüde korundu. Hem Yoichi hem Miyagikyo, üretim felsefeleri açısından kurucunun izinde ilerlemeye devam ediyor.

2014 ve 2015 yıllarında Nikka, küresel talep artışı nedeniyle yaş ifadeli bazı ürünlerini geçici olarak piyasadan çekti. Bu karar, kalite standartlarına bağlılığın somut bir göstergesi olarak okundu. Bugün hem yaşlı ifadeler hem de yaşsız versiyonlar raflarda bulunuyor; her biri kendi tartışmasını taşısa da kalite çıtası sabit duruyor.

İki distileriyi aynı gecede yan yana koyup tatmak mümkün. Ve bunu yaptığımda her seferinde şunu düşünüyorum: Taketsuru sadece viski yapmadı. Bir soruyu iki farklı biçimde sordu ve her iki cevaba da saygı duydu. Yoichi ile Miyagikyo birbirinin antitezi değil, birbirinin tamamlayıcısı.

Bu diyalog, Japon viski anlayışının en saf ifadesi belki de. Teklik değil, çoğulluk. Sessiz bir mükemmeliyetçilik değil, farklı güzelliklere açık bir merak.